Artykuły

W tym dziale znajdziecie Państwo różne artykuły związane z Indiami. Zapraszamy także Autorów do nadsyłania artykułów. Po ich zaakceptowaniu możemy je zamieścić w jednym z działów. Nadsyłane artykuły powinny poszerzać dotychczasową wiedzę dotyczącą nauk indyjskich i opierać się na wiarygodnych źródłach. 

Alankara w poetyce sanskryckiej na podstawie sutr Wamany

Niniejszy artykuł dotyczy sanskryckiej poetyki, ściśle ozdób poetyckich (alaṅkāra) i został napisany na podstawie sanskryckiego traktatu pt. Kāvyālaṃkāra-sūtra.

Najstarsze źródła muzyki indyjskiej

Niniejszy szkic historyczny opracowałem głównie na podstawie wstępu do tomu II tłumaczenia staroindyjskiego  "Traktatu o teatrze'" Manmohana Ghosha (dalej używam skrótu: GHOSH 2003).1

Indyjskie określenia muzyki

Czym jest muzyka indyjska? Nadrzędność muzyki wokalnej w muzyce indyjskiej

Muzyka ma oczarować, tak mówią, i to jest prawda, 

Dobranym smakiem, nastrojem, i słowem, melodią, kunsztem, 

Śpiewak wywoła niechybnie w słuchaczu to, co jest celem.


                                                                      Lakṣya sangīta

Ideałem, do którego winien dążyć indyjski artysta, jest wywołanie w słuchaczu i widzu doświadczenia estetycznego zwanego rasą. Przyrównuje się rasę do ożywczego nektaru, którego skosztowawszy, człowiek zatraca poczucie ciała, a jego dusza rozszerza się i łączy we wspólnym doświadczeniu z innych uczestnikami wydarzenia artystycznego. Ma pojawić się wzruszenie, włoski jeżyć się na ciele, oczy zachodzić łzami, doświadczać całej gamy emocji. Po takim przedstawieniu teatralnym, czy też koncercie słuchacz wychodzi zachwycony, oczyszczony, jakby przemieniony duchowo. Taki jest cel indyjskiej sztuki.

Podstawowe terminy związane z rytmem w indyjskiej muzykologii

NIniejszy szkic ma stanowić podstawę badań nad zagadnieniem rytmu w muzyce indyjksiej; jest to próba wyjasnienia terminów niezbędnych w wyjaśnieniu rytmu w muzyce indyjskiej. 

Nazwa Fundacji Vivaswan

 

Nazwa 'Vivaswan' jest formą mianownika od sanskryckiego wyrazu विवस्वन्त् vivasvant, które znaczy 'Słońce', 'poranne promienie Słońca'. Są dwie genezy wyrazu:

 

1) od czasownika vas - 'okrywać' z przedrostkiem vi - 'przez, na wskroś; dokładnie, w szczegółach; szczególnie' (-vant jest sufiksem tworzącym imiesłów przymiotnikowy czynny):  'ten, który okrywa w każdym szczególe' (viśeṣeṇa vāste, ācchādayatīti), czyli ogarnia świat - czyli Słońce. Taką etymologię podaje słownika sanskrycko-angielski Moniera Williamsa.

 

Źródła wędrówki do himalajskiej groty Amarnath w XII-wiecznej "Kronice Kaszmirskiej" Kalhany

Tam gdzie lód zmrożony, co czucie odbiera i zmęczenie, 
Niczym słup nieśmiertelny stoi Linga-Znak-Świadomość Śiwy.
Wszystkie odczucia w nim drzemią ukryte -
Idę do niego, Pana nieśmiertelnych niebian.
Oto odwieczna postać Pana nieśmiertelnych
Pielgrzymkę doń odbył jego wielbiciel,
Podziały wszelkie zniknęły, został Ram, Ram jedynie 

Słowo 'ātman' w językach sanskrycie, hindi, kaszmirskim i polskim

W niniejszym artytkule pokazuję powiązania polskiego zaimka honoryfikatywnego 'pan' z sanskryckimi i kaszmirskimi pojęciami wyrażającymi siebie i duszę.   

I.

आत्म ātma / आत्मन् ātman jest słowem, które zrobiło ogromną karierę w świecie; weszło także do języka polskiego i znaczy 'jaźń, dusza'. W sanskrycie używa się go przede wszystkim w znaczeniu, 'siebie', co najlepiej ilustruje struktura terminu gramatycznego oznaczającego stronę zwrotną: आत्मनेपदम् ātmane-padam - dosł. 'wyraz (forma) dla siebie'. Inne przykłady:

Kult Słońca w Indiach

W tym krótkim szkicu chcę podzielić się kilkoma szczególnymi spostrzeżeniami na temat tradycji związanych kultem Słońcu w Indiach zachodnich. Chciałem przy tym zasugerować, podając pewne przesłanki historyczne i lingwistyczne, że starożytny kult Słońca w podobnej jak w Indiach formie i języku rozwijał się także m.in. na terenie słowiańszczyzny.

Praktykowany w Indiach kult Słońca należy do jednego z najstarszych kultów religijnych na świecie. Wedyjscy wieszczowie (ryszi) modlili się do słońca Surji, aby chroniło ich przed popełnieniem grzechu. Kauśītaki-upaniṣad przykazuje czcić Słońce o trzech porach: wschodzie, zachodzie i w południe (strofa II.6). W tym celu nie było potrzeby używania dużej ilości przyborów, nie przepisywało się skomplikowanych ceremonii. Wystarczyła woda, kwiat i maść sandałowa. Powiada się tam także, że można czcić Słońce nie ofiarując mu niczego.

Jak wymawiać अ czyli krótkie 'a' w sanskrycie

W sanskryckiej gramatyce Paniniego (IV w p.n.e.) jest taka reguła, że 'a' na końcu wyrazu, jest zanikające (संवृत saṃvṛta, od √वृ vṛ – 'zwierać się, zasłaniać'). Jest więc wymawiane podobnie jak angielskie shwa (ə) i służy jedynie ułatwieniu wymowy spółgłoski. Gramatycy indyjscy zauważyli, że bez samogłoski spółgłoska nie może zostać w ogóle wymówiona. To jedynie samo-głoski – samoistne głoski – powodują przejawienie się spółgłosek.

Jak mówić: hinduski czy indyjski? Hindus czy Indus? Międzykulturowy bałagan w nazwaniu Indii i ich mieszkańców

W literaturze polskiej pojęcia 'hinduski' i 'indyjski' itp. używane są zamiennie, stały się niemal synonimami. Coraz mniej osób zwraca uwagę na różnice, które się powoli zacierają. Różnice te, wynikające z kontekstu historycznego, stają bardziej klarowne po prześledzeniu genezy nazw różnych wyrazów związanych z nazywaniem Indii i ich mieszkańców.

I. Słowa pochodzenia greckiego

Indie. Jest to grecka nazwa wywodząca się od rzeki Indus i krainy leżącej u jej ujścia do Oceanu Indyjskiego, po persku 'Hind'; to z kolei pochodzi z sanskryckiego 'Sindhu' - 'ocean, rzeka; rzeka Indus'. Indie to:  

Strony